काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ को समापनसँगै अर्जेन्टिना उपविजेता बनेको छ, तर मैदानभित्रको खेलभन्दा मैदानबाहिरका विविध विवादहरूले अहिले यो टोली र अर्जेन्टिना फुटबल संघलाई विश्वभर चर्चा र आलोचनाको केन्द्रमा पुऱ्याएको छ ।
आफ्नो उपाधि रक्षा गर्ने उच्च महत्वाकांक्षाका साथ मैदानमा उत्रिएको अर्जेन्टिना विभिन्न अनुशासनसम्बन्धी कारबाही, भू-राजनीतिक तनाब र कानुनी अनुसन्धानको घेरामा परेको छ । मैदानभित्रको उत्कृष्ट फुटबल र मेस्सीको सम्भावित अन्तिम विश्वकप यात्रालाई अहिले मैदानबाहिरका अनेकन विवाद र कानुनी अड्चनहरूले ओझेलमा पारेझैं भएको छ।
विवादको शृङ्खला फाइनल खेलको अन्तिम सिट्ठी बजेलगत्तै सुरु भएको हो। स्पेनसँग १-० को पराजय भोगेपछि मैदानमा अर्जेन्टिनी र स्पेनी खेलाडीहरूबीच हातहालतको स्थिति सिर्जना भयो । भिडियो फुटेजहरूमा अर्जेन्टिनाका डिफेन्डर नाहुएल मोलिनाले खुसीयाली मनाउँदै दौडिरहेका स्पेनी कप्तान रोड्रीको पेटमा प्रहार गरेको देखिएको छ ।
स्थिति साम्य पार्न खोज्दा अर्जेन्टिनाका मिडफिल्डर लिआन्ड्रो पारिडेसले स्पेनी खेलाडी एरिक गार्सियाको घाँटी समातेको र अर्का खेलाडी गाभीलाई दुई पटकसम्म भुइँमा पछारेको दृश्यले खेल जगतलाई नै स्तब्ध बनाएको थियो । खेलाडी मात्र नभइ अर्जेन्टिनाका सहायक प्रशिक्षक रोबर्टो आयाला समेत यस विवादमा तानिएका छन् ।
उनले स्पेनी खेलाडी ड्यानी ओल्मोलाई प्रहार गरेको देखिन्छ, जसका लागि उनले पछि सार्वजनिक रूपमा माफी माग्दै आवेशमा आएर त्यस्तो हुन पुगेको स्वीकारेका छन् । यी घटनाहरूलाई गम्भीरतापूर्वक लिँदै फिफाको अनुशासन समितिले फिफा अनुशासन संहिताको धारा ३६ अन्तर्गत एक विशेष अभियोजक नियुक्त गरी आधिकारिक अनुसन्धान सुरु गरिसकेको छ ।
स्पेनका प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेले अर्जेन्टिनी टोलीको यस्तो व्यवहारलाई 'असह्य र अस्वीकार्य' भन्दै निन्दा गरेका छन् । मैदानको हातहालत साम्य भए पनि अर्को विवाद पुरस्कार वितरण समारोहमा देखियो। स्पेनका कप्तान रोड्रीले विश्वकपको ट्रफी उचाल्दै गर्दा अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सीसहित अधिकांश खेलाडीहरूले मञ्चतर्फ पिठ्युँ फर्काएर उभिएका थिए ।
अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम र फुटबल विश्लेषकहरूले यसलाई खेल भावना र विजेताप्रतिको सम्मानको अभाव भन्दै कडा आलोचना गरे । यद्यपि, अर्जेन्टिनाका मिडफिल्डर एलेक्सिस म्याक एलिस्टरले यस कार्यको बचाउ गर्दै खेलाडीहरूले विपक्षीको अपमान गर्न नभइ, पराजयबाट दु:खी भएका आफ्ना समर्थकहरूलाई सान्त्वना दिन उनीहरूतिर फर्केको स्पष्टीकरण दिएका छन् ।
विश्वकपको दौरान अर्जेन्टिना भू-राजनीतिक विवादमा पनि मुछियो। सेमिफाइनलमा इंग्ल्यान्डलाई पराजित गरेपछि अर्जेन्टिनी खेलाडीहरूले मैदानमा "लास माल्भिनास सोन अर्जेन्टिनास" अर्थात् "फकल्यान्ड टापु अर्जेन्टिनाको हो" लेखिएको ब्यानर प्रदर्शन गरेका थिए ।
फकल्यान्ड टापुलाई लिएर अर्जेन्टिना र बेलायतबीच दशकौँदेखि क्षेत्रीय विवाद र सन् १९८२ मा युद्ध समेत भएको ऐतिहासिक सन्दर्भ छ । फिफाको नियमावलीले रंगशालाभित्र कुनै पनि किसिमको राजनीतिक, वैचारिक वा धार्मिक सन्देश प्रवाह गर्न कडा प्रतिबन्ध लगाएको छ ।
बेलायती प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहाम र अन्य उच्च अधिकारीहरूले यस घटनाको विरोध गर्दै फिफालाई अनुसन्धान गर्न आग्रह गरेका छन् । फिफाले यस विषयमा पनि समीक्षा गरिरहेको छ । यसैगरी, रेफ्रीका निर्णयहरूलाई लिएर पनि अर्जेन्टिनाका खेलहरू विवादमुक्त रहन सकेनन्।
इजिप्ट फुटबल संघले राउन्ड अफ १६ को खेलमा फ्रान्सेली रेफ्री फ्रान्कोइस लेटेक्सियरले अर्जेन्टिनाको पक्षमा पक्षपातपूर्ण निर्णय गरेको भन्दै फिफामा औपचारिक उजुरी दर्ता गराएको छ । विशेषगरी इजिप्टको एक गोललाई भीएआरमार्फत बदर गरिएको र अन्तिम समयमा पेनाल्टी नदिएको विषयमा इजिप्टले कडा आपत्ति जनाएको छ ।
खेल मैदानका यी विवादहरू भन्दा पनि गम्भीर विषय अर्जेन्टिना फुटबल संघ (एफए) माथिको वित्तीय अनुसन्धान बनेको छ। अमेरिकी संघीय अनुसन्धान ब्युरो (एफबीआई) र न्याय विभागले संघका अध्यक्ष क्लाउडियो टापिया र अन्य पदाधिकारीहरूमाथि सम्पत्ति शुद्धीकरण, बैंक ठगी र कर छलीको आशंकामा प्रारम्भिक अनुसन्धान गरिरहेका रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन् ।
यो अनुसन्धान विशेषगरी फ्लोरिडास्थित 'टुरप्रोडइन्टर एलएलसी' नामक कम्पनीमार्फत भएका ३० करोड डलरभन्दा बढीको व्यावसायिक प्रायोजन र मिडिया अधिकार सम्बन्धी लेनदेनमा केन्द्रित रहेको बताइएको छ । अमेरिकी अधिकारीहरूले हाल प्रमाण संकलन र साक्षीहरूको बयान लिने काम गरिरहेका छन्, तर अहिलेसम्म कसैलाई पनि औपचारिक रूपमा दोषी ठहर गरिएको छैन र यो अनुसन्धान अझै जारी छ ।
समग्रमा भन्नुपर्दा, अर्जेन्टिनाको यस पटकको विश्वकप अभियान केवल खेलको नतिजामा मात्र सीमित रहेन । उपाधि रक्षा गर्ने लक्ष्यका साथ मैदानमा उत्रिएको यो टोली अहिले फिफाको अनुशासन सम्बन्धी कारबाही, अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक दबाब र अमेरिकी संघीय निकायहरूको कानुनी निगरानीको चपेटामा परेको छ ।
फिफा र अन्य सम्बन्धित निकायहरूले आफ्ना अनुसन्धानहरू पूरा गरेपछि मात्र यी विवादहरूको अन्तिम टुङ्गो लाग्ने छ ।
