काठमाडौं । गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले भूकम्पबाट हुने क्षति न्यूनीकरणका लागि सुरक्षित निर्माण, बसोबास र व्यवहार अपरिहार्य रहेको बताउनुभएको छ ।
२८औँ भूकम्प सुरक्षा दिवसका अवसरमा राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणमा शुक्रबार आयोजित कार्यक्रममा उहाँले भूकम्पीय जोखिम कम गर्न दीर्घकालीन जनचेतना आवश्यक भएको बताउनुभयो । “पोस्टर टाँस्ने, औपचारिक कार्यक्रम गर्ने, एक दिनको सचेतना फैलाएर सकिने कार्यक्रमका रूपमा भूकम्प सुरक्षालाई सीमित गर्नु हुँदैन”, गृहमन्त्री अर्यालले भन्नुभयो, “विद्यालय, अस्पताल, सरकारी कार्यालय, उद्योग तथा समुदायसम्म पुग्ने गरी जनचेतना अभिवृद्धि गर्नुपर्छ ।”
भूकम्प तथा बहुविपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि सरकारले महत्वपूर्ण नीतिगत तथा संरचनात्मक पहल गरेको उल्लेख गर्दै उहाँले विपद्सम्बन्धी कानुनी र संरचनागत व्यवस्थाको प्रभावकारी कार्यान्वयन अहिलेको मुख्य चुनौती रहेको बताउनुभयो । भूकम्पको पहिलो प्रतिकार्य स्थानीय तहबाटै हुने भन्दै मन्त्री अर्यालले सुरक्षा निकाय र समुदायबीच कृत्रिम अभ्यास (मक ड्रिल)हरूलाई प्राथमिकता दिन निर्देशन दिनुभयो ।
भूकम्प र अन्य विपद्बाट बच्न भवनसंहिता कार्यान्वयनको सन्देश कडा रूपमा प्रवाह गर्न जरूरी रहेको र यसका कुनै खाले सम्झौता नगर्न उहाँले निर्देशन दिनुभयो । “अब हाम्रा कार्यक्रम परिणाममुखी होउन, भाषणमुखी होइन, व्यवहार परिवर्तनमा केन्द्रित होस् । विद्यालय र युवालाई केन्द्रमा राखियोस्, किनकि भोलिको सुरक्षित नेपाल आजका युवाबाटै निर्माण हुन्छ । स्थानीय तहको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गरियोस्”, मन्त्री अर्यालले भन्नुभयो ।
भूकम्प सुरक्षा केबल सरकारको मात्र दायित्व नभएको उहाँको भनाइ छ । “यसका लागि निजी क्षेत्र, विकास साझेदार, सञ्चार माध्यम, नागरिक स्वयम्को भूमिका पनि अहम् हुन्छ र सबैको साझा प्रयास बिना सुरक्षित नेपाल सम्भव छैन”, मन्त्री अर्यालले भन्नुभयो । मन्त्री अर्यालले पूर्वतयारी तथा जोखिम न्यूनीकरणको प्रयत्नबाट भूकम्पीय जोखिम न्यून गर्न सकिने भएकाले सुरक्षित, सक्षम र विपद् उत्थानशील नेपाल निर्माणतर्फको साझा सङ्कल्पको खाँचो औँल्याउनुभयो ।
बैठकले यसवर्षको भूकम्प सुरक्षा दिवसको मूल नारा ‘सबै तहको सरकार, सबै नागरिकको तयारीः भूकम्प उत्थानशील नेपाल अबको जिम्मेवारी’ तय गरेकोे छ । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको प्रमुख आतिथ्यतामा आगामी माघ २ गते मूल समारोह समितिको कार्यक्रम हुनेछ ।
बैठकमा गृहसचिव राजकुमार श्रेष्ठ, विभिन्न मन्त्रालयका सचिव, काठमाडौं महानगरपालिकाका उपप्रमुख, ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरीका प्रमुख र राष्ट्रिय अनुसन्धान विभागका मुख्य अनुसन्धान निर्देशक, नेपाली सेनाका सहायक रथी र विपद् जोखिम न्यूनीकरण प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सहभागी हुनुहुन्थ्यो ।
